Ta książka z 1847 roku jest uznawana za arcydzieło literatury. Mimo mrocznej tonacji nadal fascynuje kolejne pokolenia czytelników. Jest to zarazem jedna z najpiękniejszych książek o miłości, jakie kiedykolwiek powstały. Wielokrotnie była filmowana i wydawana w formie audiobooków. Opowiada o niszczycielskiej, niemal demonicznej miłości Catherine Earnshaw i Heathcliffa, adoptowanego cygańskiego młodzieńca. Akcja rozgrywa się na dzikich, smaganych wiatrem wrzosowiskach Yorkshire i skupia się na obsesyjnej pasji, zemście, podziałach klasowych oraz tragicznych losach dwóch pokoleń rodzin Earnshaw i Linton. Właśnie ukazało się kolejne wydanie „Wichrowych Wzgórz” Emily Brontë w przekładzie Jerzego Łozińskiego.
Właścicielem sąsiadujących posiadłości w Yorkshire, Wichrowych Wzgórz i Drozdowej Ostoi, jest tajemniczy Heathcliff, którego lata wcześniej pan Earnshaw przywiózł z Liverpoolu. Znalazł go na ulicy jako bezdomnego, cygańskiego chłopca i nakazał własnym dzieciom traktować jak brata. Pomiędzy przybyszem a małą Cathy zrodziła się więź tak silna, że z czasem oboje przestali się liczyć nie tylko z konwenansami, ale i z ludźmi, wśród których żyli.
Dowiadujemy się o tym od pana Lockwooda, który został nowym najemcą Ostoi. Już po pierwszym spotkaniu odkrył, jak zimną, nieprzystępną i posępną postacią był właściciel tego majątku. Zafascynowany niezwykłą osobowością Heathcliffa i naturą reszty mieszkańców, Lockwood postanowił dowiedzieć się o nich więcej. Z pomocą przyszła mu gospodyni Ellen Dean, która powoli, w długiej opowieści, przybliżyła dzieje domowników, streszczając historię burzliwej, toksycznej miłości łączącej Heathcliffa i Catherine Earnshaw oraz ich potomków.
Uczucie zrodzone w dzieciństwie i rozkwitające wśród dzikich wrzosowisk przerodziło się z czasem w potężną, destrukcyjną siłę, która nie tylko rządziła ich własnymi losami, lecz wpływała również na całe rodziny. Catherine, rozdarta między dziką namiętnością Heathcliffa a spokojnym, dostatnim życiem u boku Edgara Lintona, podjęła decyzję, której konsekwencje naznaczyły kolejne pokolenia żalem, tęsknotą i okrutną zemstą.
Namiętność Heathcliffa i Catherine obnażyła mroczną stronę ludzkiej natury – była mściwa, wszechogarniająca i dzika jak wrzosowiska Yorkshire. Bohaterowie powieści Brontë zapłacili za to najwyższą cenę, a za ich błędy musiały pokutować następne pokolenia. „Wichrowe Wzgórza” to powieść nie tylko o miłości, ale też o sile emocji, potrafiącej zniszczyć wszystko, co napotkała na swojej drodze. Książka Emily Brontë wywołała niegdyś prawdziwy skandal. Dziś uznawana jest za arcydzieło romantyzmu, lecz w chwili publikacji wywołała oburzenie i falę krytyki. Same kulisy książki to kolejna opowieść o literackiej prowokacji, siostrzanej solidarności (piszących autorek o nazwisku Brontë było więcej) i odwadze wyprzedzającej swoje czasy. Kiedy w 1847 roku ukazały się pod męskim pseudonimem Ellis Bell „Wichrowe Wzgórza”, wielu recenzentów nie kryło oburzenia. Powieść nazwano niemoralną, brutalną, wręcz zwierzęcą, a jej konstrukcję – nieporadną.
Dziś „Wichrowe Wzgórza” należą do kanonu literatury anglojęzycznej i wciąż wywołują emocje, których próżno szukać w innych, „grzecznych” romansach epoki wiktoriańskiej. Co ciekawe, mimo krytyki powieść od pierwszego wydania sprzedawała się doskonale jako studium obsesji, zemsty i emocjonalnej destrukcji. Emily Brontë stworzyła świat dziki, pełen namiętności i psychologicznej niejednoznaczności. Jej bohaterowie nie są ani dobrzy, ani źli. Dla pierwszych czytelników książki było to szokujące. Kobieta – do tego nieśmiała córka pastora z prowincji (jej ojcem był niezamożny pastor wywodzący się z rodziny chłopskiej) – nie powinna pisać o tak mrocznych emocjach. Autorka zmarła w 1848 roku, zaledwie rok po publikacji swej jedynej powieści. Miała wtedy 30 lat.
Niektórzy czytelnicy lokują „Wichrowe Wzgórza” w pobliżu szekspirowskiego „Makbeta” albo „Króla Leara”. Powieść jest i po części romansem, i do pewnego stopnia utworem grozy, powieścią społeczną, a chwilami nawet satyrą (wymierzoną między innymi w religię). W odczytywaniu „Wichrowych Wzgórz” każda szersza perspektywa jest możliwa, dzięki czemu książka należy do kanonu światowego – i to stanowi o jej sile. Cierpienia, zdrada, zranione uczucia, żądza zemsty, porzucone nadzieje, samotność – Brontë stworzyła bohaterów, których trudno polubić, bo wszyscy są tacy sami jak my. Nikogo nie sposób ocenić jednoznacznie. Nawet Heathcliff, na zewnątrz gbur i prostak, ma w sobie głębię nierozpoznanych uczuć i pokorę. Miłości, która go tak mocno ogarnęła, nie pokazuje, nie ujawnia, nie komentuje. Podobnie jak pozostali mieszkańcy Wichrowych Wzgórz – zrzędliwi, zazdrośni, kapryśni i egoistyczni, mało wyrozumiali, po prostu nieszczęśliwi obserwatorzy uczuć i niepowodzeń innych. Tu wszystko w książce ma znaczenie i dlatego tym utworem Emily Brontë wykroczyła daleko poza swoje czasy.
Jak wspomnieliśmy, na motywach tej przenikliwej opowieści o ludzkich namiętnościach powstało kilka filmów i seriali. W najnowszej ekranizacji (premiera 13 lutego 2026), produkcji USA i Wielkiej Brytanii, w reżyserii Emeralda Fennella, wystąpili Margot Robbie i Jacob Elordi (czas trwania: 2 godz. 16 minut). Tej klasycznej historii anglosaskiej literatury w nowym wydaniu warto też posłuchać w postaci audiobooka. Wśród dzikich wrzosowisk smaganych wiatrem rodzi się miłość przekraczająca wszelkie granice. On – wolny jak wiatr hulający nad wzgórzami, ona – uwięziona w sieci konwenansów, przyrzeczona innemu. To nie jest zwykły romans – to burza zaklęta w słowach.
21 października 2022 ukazał się audiobook Audioteki oparty na przekładzie Piotra Grzesika w postaci superprodukcji z udziałem między innymi Michała Żurawskiego jako Heathcliffa, Marii Sobocińskiej jako Catherine, Julii Latosińskiej jako Cathy Linton, Grzegorza Małeckiego jako pana Lockwooda, Kingi Preis jako pani Dean i Karola Biskupa jako Lintona Heathcliffa (https://audioteka.com/pl/audiobook/wichrowe-wzgorza-superprodukcja/). Natomiast 21 sierpnia 2025 oficyna Aleksandria wydała audiobook oparty na przekładzie Jerzego Łozińskiego w oparciu o edycję Zysk i S-ka Wydawnictwa z 2016 roku. Powieść znakomicie czytają Paulina Holtz i Marcin Stec (https://aleksandria.net.pl/emily-bront%D1%91-wichrowe-wzgorza/).
Emily Brontë „Wichrowe Wzgórza” (tytuł oryginału ang. „Wuthering Heights”). Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2026. Przekład Jerzy Łoziński. Projekt okładki Tobiasz Zysk. Wydanie I w tej edycji. Oprawa twarda, stron 448. Premiera 3 marca 2026. Książkę można zamawiać na stronie https://sklep.zysk.com.pl/wichrowe-wzgorza-9016.html.
KONKURS CZYTELNICZY
Dzięki uprzejmości Zysk i S-ka Wydawnictwa (www.zysk.com.pl) ogłaszamy dla Czytelników portalu LADY’S CLUB konkurs, w którym można zdobyć 2 egzemplarze książki Emily Brontë „Wichrowe Wzgórza”. Otrzymają je ci z Państwa, którzy odpowiedzą na pytanie: Kto był autorem pierwszego polskiego przekładu omawianej przez nas powieści, a kto jest autorem tłumaczenia najnowszego? Odpowiedzi wysyłajcie na adres: redakcja@ladysclub-magazyn.pl.
REGULAMIN
1. Nagrodę w konkursie stanowią 2 egzemplarze książki Emily Brontë „Wichrowe Wzgórza”, ufundowane przez Zysk i S-ka Wydawnictwo.
2. Rozdanie przewiduje 2 zwycięzców – każdy z nich otrzyma po jednym egzemplarzu książki.
3. Rozdanie trwa od 3 marca 2026 roku do wyczerpania nagród.
4. Do rozdania można zgłosić się tylko raz.
5. Zadanie polega na nadesłaniu odpowiedzi na pytanie: Kto był autorem pierwszego polskiego przekładu omawianej przez nas powieści, a kto jest autorem tłumaczenia najnowszego?
6. Spośród nadesłanych odpowiedzi redakcja wyłoni 2 zwycięzców.
7. Wyniki zostaną podane do tygodnia od daty ogłoszenia konkursu pod informacją o książce na portalu LADY’S CLUB w sekwencji Pan Book.
8. Uczestnicy mają 3 dni na przesłanie wraz z odpowiedziami na adres redakcja@ladysclub-magazyn.pl swoich danych do wysyłki nagród drogą pocztową; w przypadku braku takiej informacji w wyznaczonym czasie zostanie wybrana kolejna osoba.
