Cudownie wygląda Bydgoszcz w secesyjnej ramie! „Secesja w Bydgoszczy” to pierwsza w Polsce publikacja prezentująca architektoniczne dziedzictwo secesji w mieście nad Brdą. To nie tylko album pełen pięknych zdjęć kamienic i detali, ale także opowieść o tym, jak ten wyjątkowy styl wpisał się w krajobraz Bydgoszczy na przełomie XIX i XX wieku.
Zebrane w książce fotografie Edyty Pękali, rysunki i opisy pozwalają lepiej przyjrzeć się fasadom, balkonowym ornamentom, witrażom, wykończeniu wnętrz – wszystkiemu, co składa się na bogaty język secesji, stylu w sztuce i architekturze, rozwijającemu się w latach 1890-1910, który zerwał z akademizmem.
Styl ten, choć zrodzony ponad sto lat temu, wciąż zachwyca finezją i kunsztem, a w bydgoskim wydaniu nabiera szczególnego uroku. Istotą secesji było dążenie do stylowej jedności sztuki dzięki łączeniu działań w różnych jej dziedzinach, a w szczególności rzemiosła artystycznego, architektury wnętrz, rzeźby i grafiki. Charakterystycznymi cechami stylu secesyjnego były płynne, faliste linie, ornamentacja abstrakcyjna bądź roślinna, inspiracje sztuką japońską, swobodne układy kompozycyjne, asymetria, płaszczyznowość i linearyzm oraz subtelna pastelowa kolorystyka. Austriacki architekt secesyjny Joseph Maria Olbrich uchwycił istotę ówczesnej rewolucji w haśle umieszczonym na fasadzie pawilonu Secessionsgebäude w Wiedniu: „Czasowi jego sztuka, sztuce jej wolność” (Der Zeit ihre Kunst, der Kunst ihre Freiheit). Stylistyka nowej sztuki, zwłaszcza spójnej estetyki, mimo krótkiego okresu dominacji, wywarła głęboki wpływ na europejską architekturę, czego świetnie zachowane ślady można znaleźć do dziś w zabudowie miasta nad Brdą. To zasługa – trzeba to uczciwie przyznać – ówczesnych, niezwykle kompetentnych pruskich władz budowlanych.
Wydany starannie przez Zysk i S-ka Wydawnictwo album „Secesja w Bydgoszczy” to zaproszenie do spaceru ulicami miasta i odkrywania na nowo tego, co często mamy tuż przed oczami, a czego na co dzień nie zauważamy. To książka dla tych, którzy lubią patrzeć w górę, zatrzymać się przy ciekawej kamienicy i przyjrzeć się jej detalom. Książka pełni rolę merytorycznego przewodnika szlakiem historycznej architektury. Treść łączy wysokiej jakości fotografie z opisami detali, co ułatwia lokalizację i identyfikację konkretnych obiektów w przestrzeni miejskiej. Książka podpowiada również, na jakie rzadko zauważane ornamenty warto zwrócić uwagę. To idealne narzędzie dla osób planujących tematyczne zwiedzanie śródmieścia Bydgoszczy czy okolic ulicy Cieszkowskiego, Słowackiego, Mickiewicza. Poza fotografiami współczesnymi czytelnik znajdzie też rysunki techniczne i szkice pogłębiające wiedzę o konstrukcji zabytków. Taki dobór materiałów pozwala zrozumieć techniczną i estetyczną unikalność bydgoskiego wydania Jugendstilu.
Publikacja prezentuje nie tylko fasady, ale również unikalne detale klatek schodowych i wykończenia wnętrz. Autorzy weszli do środka wybranych obiektów, aby pokazać rzadko dostępne dla przechodniów witraże i dekoracyjne balustrady. Dzięki temu album oferuje kompleksowe spojrzenie na bydgoskie dziedzictwo, wykraczające poza ogólnodostępny widok z ulicy. Pozwala to na pełne zrozumienie, jak secesja przenikała z estetyki zewnętrznej do prywatnych przestrzeni mieszkalnych.
Merytoryczną wartość gwarantują autorzy albumu, Iwona Jantoń i Sławomir Marcysiak, będący uznanymi ekspertami w dziedzinie ochrony zabytków. Ich doświadczenie pozwala na precyzyjne datowanie obiektów i przypisanie ich do konkretnych architektów działających w Bydgoszczy na przełomie wieków, między innymi Rudolfa Kerna, Fritza Weidnera, Ericha Lindenburgera, braci Goltz, Ernsta Petersa i innych. Treść została przygotowana w oparciu o rzetelne badania historyczne, co czyni ją doskonałym źródłem informacji dla badaczy i pasjonatów, nie tylko z Bydgoszczy. W latach pruskich 1895-1914 miasto przeżywało prawdziwy boom budowlany – powstało wtedy ponad pięćset budynków mieszkalnych, inspirowanych wzornictwem berlińskim według rygorystycznych wytycznych, których nadrzędnym celem było zachowanie jednolitej zabudowy i spójności stylistycznej.
Tekst Iwona Jantoń, Sławomir Marcysiak; fotografie Edyta Pękala „Secesja w Bydgoszczy”. Na wewnętrznych wklejkach znajdują się plany śródmieścia z 1905 roku („Orientierungsplan von Bromberg 1905”) i współczesny z 2026 roku. Projekt okładki i ilustracje na niej Piotr Walichnowski. Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2026. Stron 256, oprawa twarda. Premiera 23 czerwca 2026. Książkę można zamawiać na https://sklep.zysk.com.pl/secesja-w-bydgoszczy.html. W księgarni internetowej wydawnictwa znajduje się także album Jana Skuratowicza, Magdaleny Adamczewskiej i Piotra Walichnowskiego „Secesja w Poznaniu”, wydany w 2022 roku: https://sklep.zysk.com.pl/secesja-w-poznaniu.html. Poniżej nasz tradycyjny konkurs dla Czytelników z jednym pytaniem.
KONKURS CZYTELNICZY
Dzięki uprzejmości Zysk i S-ka Wydawnictwa ogłaszamy dla Czytelników portalu LADY’S CLUB konkurs, w którym można zdobyć 1 egzemplarz albumu Iwony Jantoń i Sławomira Marcysiaka „Secesja w Bydgoszczy”. Otrzymają go ci z Państwa, którzy odpowiedzą na pytanie: Jak się nazywał urząd, który w czasach pruskich skrupulatnie czuwał nad harmonią, estetyką i funkcjonalnością zabudowy miasta nad Brdą? Odpowiedzi wysyłajcie na adres: redakcja@ladysclub-magazyn.pl.
REGULAMIN
1. Jeśli chcesz wziąć udział w konkursie i zdobyć omawianą przez nas książkę, polub i udostępnij nasz post na Facebooku, aby o tym tytule dowiedzieli się także Twoi znajomi.
2. Nagrodę w konkursie stanowi 1 egzemplarz albumu Iwony Jantoń i Sławomira Marcysiaka „Secesja w Bydgoszczy”, ufundowany przez Zysk i S-ka Wydawnictwo.
3. Rozdanie przewiduje 1 zwycięzcę.
4. Rozdanie trwa od 16 czerwca 2026 roku.
5. Do rozdania można zgłosić się tylko raz.
6. Zadanie polega na nadesłaniu odpowiedzi na pytanie: Jak się nazywał urząd, który w czasach pruskich skrupulatnie czuwał nad harmonią, estetyką i funkcjonalnością zabudowy miasta nad Brdą?
7. Spośród nadesłanych odpowiedzi redakcja wyłoni 1 zwycięzcę.
8. Wynik zostanie podany po tygodniu od daty ogłoszenia konkursu pod informacją o książce na portalu LADY’S CLUB w sekwencji Pan Book.
9. Uczestnicy powinni wraz z odpowiedziami przesłać na adres redakcja@ladysclub-magazyn.pl swoje dane do wysyłki nagrody drogą pocztową (dane te są przez nas chronione zgodnie z zasadami RODO).
10. W przypadku braku informacji kontaktowej, do udziału w konkursie wybrane zostaną kolejne osoby.
